Đặc điểm, phân loại và các giai đoạn của dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng

Cập nhật tháng 07 năm 2021

 

Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng

Dự án đầu tư xây dựng (DAĐTXD) có nhiều đặc điểm riêng biệt khác với sản phẩm của các ngành sản xuất khác. Những đặc điểm của DAĐTXD tác động chi phối đến hoạt động thi công xây dựng, có ảnh hưởng lớn đến phương thức tổ chức thi công xây lắp công trình xây dựng và quản lý kinh tế, tài chính dự án. Đồng thời những đặc điểm của DAĐTXD ảnh hưởng đến việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế xã hội, phát triển công nghệ xây dựng, phát triển vật liệu xây dựng, máy móc thiết bị xây dựng, cơ chế chính sách và hệ thống pháp luật quản lý xây dựng.

Những đặc điểm của DAĐTXD bao gồm:

  • DAĐTXD có những mục tiêu rõ ràng, bao gồm mục tiêu về chức năng của dự án như công suất, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật và mục tiêu ràng buộc như thời hạn hoàn thành, chi phí, chất lượng;
  • DAĐTXD được xây dựng và sử dụng tại chỗ, có tính duy nhất: sản phẩm của DAĐTXD là công trình xây dựng mang tính đơn chiếc, duy nhất và không phải là sản phẩm của một quá trình sản xuất liên tục, hàng loạt;
  • DAĐTXD luôn bị ràng buộc bởi các nguồn lực là thời gian thực hiện, tiền vốn, vật tư thiết bị, nhân lực, công nghệ, kỹ thuật,…;
  • DAĐTXD có môi trường bất định và tiềm ẩn rủi ro cao do thường yêu cầu một lượng vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài;
  • Sản phẩm của DAĐTXD thường có kích thước lớn, trọng lượng lớn. Số lượng, chủng loại vật tư, thiết bị xe máy thi công và lao động phục vụ cho mỗi công trình cũng rất khác nhau, lại luôn thay đổi theo tiến độ thi công. Bởi vậy giá thành sản phẩm rất phức tạp thường xuyên thay đổi theo từng khu vực, từng thời kỳ;
  • DAĐTXD có sự tham gia của nhiều chủ thể, đó là chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, đơn vị thi công, đơn vị giám sát, nhà cung ứng… Các chủ thể này lại có lợi ích khác nhau, quan hệ giữa họ thường mang tính đối tác, dễ xảy ra xung đột quyền lợi giữa các chủ thể do môi trường làm việc của DAĐTXD mang tính đa phương;
  • DAĐTXD liên quan đến nhiều cảnh quan và môi trường tự nhiên, do đó liên quan đến lợi ích của cộng đồng, nhất là đến dân cư của địa phương nơi đặt công trình.
Phân loại dự án đầu tư xây dựng

Việc phân loại các DAĐT là để thuận tiện cho việc theo dõi, quản lý và đề ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đầu tư. DAĐT được phân loại theo các tiêu thức khác nhau như:

  • Cơ cấu tái sản xuất: DAĐT được phân thành DAĐT theo chiều rộng và DAĐT theo chiều sâu;
  • Lĩnh vực hoạt động trong xã hội: DAĐT có thể phân chia thành DAĐT phát triển sản xuất kinh doanh, DAĐT phát triển khoa học kĩ thuật, DAĐT phát triển cơ sở hạ tầng…;
  • Thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ vốn đã bỏ ra: có thể phân chia các DAĐT thành DAĐT ngắn hạn và DAĐT dài hạn;
  • Sự phân cấp QLDA: tuỳ theo tầm quan trọng và quy mô của dự án, DAĐT được chia làm 4 nhóm: dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B, dự án nhóm C;
  • Nguồn vốn thực hiện DAĐT: có thể phân chia thành DAĐT bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước; DAĐT bằng nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh; DAĐT bằng nguồn vốn huy động của doanh nghiệp và các nguồn vốn khác; DAĐT bằng nguồn vốn hỗn hợp.

Với DAĐTXD, được phân loại cụ thể theo Điều 5 Nghị định 15/2021/NĐ-CP [1] như sau:

  • Theo công năng phục vụ của dự án, tính chất chuyên ngành, mục đích quản lý của công trình thuộc dự án, dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo quy định tại Phụ lục IX Nghị định này.
  • Theo nguồn vốn sử dụng, hình thức đầu tư, dự án đầu tư xây dựng được phân loại gồm:

– Dự án sử dụng vốn đầu tư công;

Dầu gội phủ bạc nhân sâm số 1 Nhật Bản

– Dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công;

– Dự án PPP và dự án sử dụng vốn khác.

– Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn hỗn hợp gồm nhiều nguồn vốn nêu trên được phân loại để quản lý theo các quy định tại Nghị định này như sau:

+ Dự án sử dụng vốn hỗn hợp có tham gia của vốn đầu tư công được quản lý theo quy định của dự án sử dụng vốn đầu tư công; dự án PPP có sử dụng vốn đầu tư công được quản lý theo quy định của pháp luật về PPP;

+ Dự án sử dụng vốn hỗn hợp bao gồm vốn nhà nước ngoài đầu tư công và vốn khác: trường hợp có tỷ lệ vốn nhà nước ngoài đầu tư công lớn hơn 30% hoặc trên 500 tỷ đồng trong tổng mức đầu tư thì được quản lý theo các quy định đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công; trường hợp còn lại được quản lý theo quy định đối với dự án sử dụng vốn khác.

  • Trừ trường hợp người quyết định đầu tư có yêu cầu lập Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, dự án đầu tư xây dựng công trình chỉ cần yêu cầu lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng gồm:

– Dự án đầu tư xây dựng sử dụng cho mục đích tôn giáo;

– Dự án đầu tư xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ đồng (không bao gồm tiền sử dụng đất);

– Dự án đầu tư xây dựng có nội dung chủ yếu là mua sắm hàng hóa, cung cấp dịch vụ, lắp đặt thiết bị công trình hoặc dự án sửa chữa, cải tạo không ảnh hưởng đến an toàn chịu lực công trình có giá trị chi phí phần xây dựng dưới 10% tổng mức đầu tư và không quá 05 tỷ đồng (trừ dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư).

Như vậy, DAĐTXD cũng được phân loại theo các tiêu thức của phân loại dự án nói trên, cụ thể là theo sự phân cấp QLDA và nguồn vốn thực hiện dự án.

Tại Việt Nam hiện nay, đối với các dự án do các doanh nghiệp ngoài nhà nước là chủ đầu tư thường áp dụng cơ cấu hỗn hợp nguồn vốn để thực hiện dự án là vốn tự có, vốn huy động từ khách hàng và vốn vay.

Các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng

Một dự án đầu tư (DAĐT) khi hình thành ý đồ về DAĐT đến khi công trình được nghiệm thu đưa vào hoạt động, đều phải trải qua 3 giai đoạn là giai đoạn chuẩn bị đầu tư, giai đoạn thực hiện đầu tư và giai đoạn vận hành, khai thác dự án. Trong đó, giai đoạn chuẩn bị đầu tư đóng vai trò hết sức quan trọng là tạo tiền đề và quyết định sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau.

Thời gian tiến hành giai đoạn thực hiện đầu tư đóng vai trò quan trọng nhất vì đây là thời gian vốn không sinh lời và dự án chịu nhiều rủi ro. Làm tốt công việc của giai đoạn chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư sẽ tạo thuận lợi cho giai đoạn vận hành, khai thác dự án.

Trong mỗi giai đoạn của DAĐT, cần thực hiện những công việc cụ thể theo trình tự các bước nhất định. Đối với DAĐTXD, các công việc của các giai đoạn được quy định theo Điều 4 Nghị định 15/2021/NĐ-CP [1] và được mô tả dưới đây:

các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng

 

Trên đây mình đã tổng hợp trình bày khái quát các đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng, cách phân loại dự án đầu tư xây dựng và các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

>>>  Video Đặc điểm, phân loại và các giai đoạn của dự án đầu tư và dự án đầu tư xây dựng:

—————-

[1]. Chính phủ (2021), Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03 /03/2021 về quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng

 

Cảm ơn các bạn đã theo dõi!

 

 Nếu bạn thấy nội dung này có giá trị, hãy mời Quản lý dự án xây dựng chấm Nét một ly cà phê nhé! Buy me a coffee  

Bạn hãy chia sẻ nhé:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.